Market rafında yan yana duran iki kedi maması, dışarıdan bakıldığında birbirine çok benzer. İkisinin de ambalajında sağlıklı görünen bir kedi fotoğrafı, "tam ve dengeli beslenme" ifadesi, belki de "tavuklu" yazısı bulunur. Ama fiyatları arasında iki kat fark olabilir. Bu farkın nereden geldiğini anlamanın tek yolu, ambalajın ön yüzündeki iddialardan arka yüzündeki bilgilere geçmektir.
Kedi mama kalitesi, tek bir maddeye ya da tek bir markaya indirgenebilecek bir şey değil. Bileşen listesinin sırası, protein kaynağının tanımlanma biçimi, garanti edilen analiz değerleri ve mamanın hangi yaşam evresine göre formüle edildiği bir arada okunduğunda anlamlı bir tablo ortaya çıkar. Aşağıda bu tabloyu adım adım okumayı ele alıyoruz.
Bileşen listesi, mamanın içindeki maddelerin ağırlıklarına göre azalan sırayla yazıldığı bölümdür. Yani listenin ilk üç-dört maddesi, kutunun içeriğinin büyük bölümünü oluşturur. Sonlara doğru gidildikçe miktarlar hızla azalır; listenin en dibindeki cazip görünen bir madde (yeşil çay özütü, keten tohumu gibi) çoğu zaman eser miktardadır.
Kediler zorunlu etoburdur; beslenmelerinin temeli hayvansal proteine dayanır. Bu yüzden bileşen listesinin başında hayvansal bir kaynağın yer alması beklenir. Burada dikkat edilecek nokta, kaynağın ne kadar spesifik yazıldığıdır:
Bir de "et unu" ile "et" ayrımı vardır. Taze et yaklaşık dörtte üç oranında su içerir; kurutulmuş et unu ise suyu alınmış, yoğunlaşmış bir protein kaynağıdır. Listede birinci sırada "taze tavuk", ikinci sırada mısır yazıyorsa, kuru maddeye göre hesapladığınızda mısırın payı tavuğu geçebilir. Bu ayrımı bilmek, etikete daha gerçekçi bakmanızı sağlar.
Tahıl içeren her mama düşük kaliteli değildir; tahılsız her mama da otomatik olarak üstün değildir. Önemli olan, karbonhidratın protein yerine dolgu olarak kullanılıp kullanılmadığıdır. Bileşen listesinin ilk sıralarında birbirinin türevi birkaç bitkisel maddenin sıralanması (mısır, mısır gluteni, mısır kepeği gibi) dikkat çekmelidir; bu, "bileşen bölme" denen ve bitkisel içeriğin gerçek payını gizleyen bir düzenleme olabilir. Bezelye, nohut, patates gibi tahılsız alternatifler de sonuçta karbonhidrat kaynağıdır.
Yağ, kedinin enerji ihtiyacı ve tüy sağlığı için kritiktir. "Tavuk yağı" gibi tanımlı bir kaynak, "hayvansal yağ" gibi genel bir ifadeden daha bilgi vericidir. Balık yağı ise omega-3 açısından değerlidir. Koruyucular tarafında E vitamini (tokoferoller) ve C vitamini gibi doğal antioksidanlar sıkça kullanılır; ambalajda koruyucunun adının hiç yazmaması yerine yazması iyi bir işarettir, çünkü şeffaflık göstergesidir.
Bileşen listesi neyin içinde olduğunu söyler; garanti edilen analiz ise ne kadar olduğunu söyler. İkisi birlikte okunmalıdır.
Kuru mamada nem oranı düşüktür, konservede ise yüksektir. Bu yüzden kuru mamadaki "%32 protein" ile konservedeki "%10 protein" doğrudan karşılaştırılamaz. Adil karşılaştırma için değeri kuru maddeye çevirmek gerekir: protein oranını, (100 − nem) sayısına bölüp 100 ile çarpın. Örneğin %10 protein ve %78 nem içeren bir konservede kuru maddedeki protein yaklaşık %45 olur.
| Değer | Ne anlatır? |
|---|---|
| Ham protein | Toplam protein miktarı; kaynağının kalitesini göstermez |
| Ham yağ | Enerji yoğunluğu ve lezzet |
| Ham selüloz | Lif oranı; çok yüksek değerler dolgu maddesine işaret edebilir |
| Nem | Su oranı; karşılaştırma yapmak için gerekli |
| Kül | Mineral içeriği |
Kediler taurin adlı amino asidi yeterli miktarda üretemez; eksikliği kalp ve göz sağlığını doğrudan etkiler. Bu nedenle etiketin ilave besin maddeleri bölümünde taurinin yer alması aranır. Arakidonik asit ve A vitamininin hazır formu da kedinin köpekten ayrıldığı noktalardır; köpek mamasını kediye vermenin sakıncası tam olarak buradan gelir. Kedi beslenmesinin genel çerçevesini ele alan rehberimizde bu farklar daha ayrıntılı anlatılıyor.
Ambalajda mamanın hangi evre için hazırlandığı yazar: yavru, yetişkin, yaşlı ya da "tüm yaşam evreleri". Yavru bir kediye yetişkin maması vermek, büyüme için gereken kalori ve mineral dengesini karşılamaz. Satın alırken şu birkaç şeye de bakmak faydalı olur:
Son olarak