Bir hayvanı eve getirmek, çoğu insanın düşündüğünden daha sessiz bir süreçtir. Ne ilk gün kucaklaşmalarla geçer ne de her şey bir haftada yoluna girer. Yeni köpek kedi alırken asıl belirleyici olan, hayvanın eve geldiği andan önce yapılan hazırlıklar ve ilk haftalarda gösterilen sabırdır. Bu yazı, daha önce hiç evcil hayvan bakmamış birinin kafasındaki soruları sırayla ele almak için yazıldı: Eve ne almalıyım? İlk gün ne yapmalıyım? Hayvan ne zaman rahatlar?
Şunu baştan söylemek gerekir: hazırlık, alışveriş listesinden ibaret değil. Bir canlının günlük ritminizi değiştireceğini kabul etmek, hazırlığın en önemli parçasıdır. Mama kabı almak kolay; her sabah aynı saatte kalkmayı göze almak zordur.
Hazırlık aşaması, hayvanın eve adım attığı ilk dakikada karşılaşacağı dünyayı tasarlamaktır. Bu aşamada yapılan işler, sonraki aylarda yaşanacak pek çok sorunu baştan engeller.
İlk soru "hangi hayvan" değil, "benim hayatım hangi hayvana uygun" olmalı. Günde on saat evden uzaktaysanız, bir köpek yavrusu hem sizin hem onun için zorlayıcı olur; köpeğin temel ihtiyaçları arasında düzenli tuvalet çıkışları ve sosyal temas başta gelir. Uzun süre yalnız kalabilen bir kedi, aynı programa daha kolay uyum sağlar. Küçük bir daire ve kısıtlı vakit söz konusuysa, iyi kurulmuş bir akvaryum ya da uygun ölçülerde bir tavşan-hamster barınağı düşünülebilir; bunların da kendine özgü bakım yükleri olduğunu unutmadan.
Irk ve yaş da önemlidir. Yavru hayvan sevimlidir ama eğitim, aşı takvimi ve uykusuz geceler getirir. Yetişkin bir hayvan çoğu zaman karakterini belli etmiştir, tuvalet alışkanlığı oturmuştur ve ilk günden itibaren daha öngörülebilirdir. Barınaklardan sahiplenmeyi düşünen yeni başlayanlar için bu, genellikle daha kolay bir başlangıçtır.
Hayvan gözüyle bir tur atın: yerden kırk santim yüksekliğe kadar olan her şey ulaşılabilir demektir. Şu maddeler eve gelmeden önce halledilmeli:
| İhtiyaç | Köpek | Kedi |
|---|---|---|
| Beslenme | Mama ve su kabı, yaşa uygun mama | Geniş ağızlı kaplar, su kabı mamadan uzakta |
| Dinlenme | Yatak, sakin bir köşe | Yatak veya kapalı yuva, yüksek bir nokta |
| Tuvalet | Çiş pedi (yavruysa), tasma ve kayış | Kum kabı, topaklanan kum, kürek |
| Diğer | Çiğneme oyuncağı, tarak | Tırmalama tahtası, oltalı oyuncak |
Mamayı hayvanın geldiği yerde yediği markadan almak iyi bir fikirdir. Ani mama değişikliği ishale yol açar; geçiş yapılacaksa bir hafta boyunca eski mamayla karıştırarak azar azar yapılmalıdır. Bu, hayvan beslenirken yapılan en yaygın hatalardan birinin önüne geçer.
Hayvan eve girdiğinde ortam onun için tamamen yabancıdır. Koku, ses, zemin, insan — hepsi yeni. Uyum, hayvanın hızına göre ilerler.
İlk günlerde en sık yapılan hata, hayvana aşırı ilgi göstermektir. Misafir çağırmayın, sürekli kucaklamayın, peşinden gitmeyin. Ona küçük ve sakin bir alan ayırın; kedilerde bu genellikle tek bir oda olur. Yemeği ve suyu bu alana koyun, sonra geri çekilin. Hayvanın kendi isteğiyle yaklaşmasını bekleyin. İlk gün saklanması, az yemesi veya hiç yememesi olağandır. Yerde oturup sessizce kitap okumak, kovalamaktan çok daha hızlı sonuç verir.
Hayvanların güven duygusu tekrardan doğar. Yemek saatlerini, yürüyüş ya da oyun zamanlarını ve uyku düzenini ilk haftadan itibaren sabitleyin. Köpeklerde günde iki-üç öğün ve düzenli dış çıkışlar, tuvalet eğitimini kendiliğinden hızlandırır. Kedilerde günün belirli saatlerinde on beş dakikalık oyun seansları, gece hareketliliğini azaltır. Kedi davranışlarını anlamak ve köpek temel eğitimine başlamak için de en verimli dönem, rutin oturduktan sonraki haftalardır.
Hayvan eve geldikten sonraki birkaç gün içinde bir veteriner muayenesi planlayın. Bu ziyarette aşı takvimi, iç ve dış parazit koruması, mikroçip ve kısırlaştırma zamanlaması konuşulur. Evde de her gün kısa bir gözlem yapın: iştah, su tüketimi, dışkı kıvamı, burun akıntısı, öksürük, aşırı kaşınma. Bu belirtilerdeki değişimler, sağlık sorunlarının ilk işaretidir. Evde başka hayvan varsa, yeni gelen en az bir hafta ayrı odada tutulmalı; hem hastalık riski hem de tanışma stresi böylece azalır.
Mevcut hayvanla tanıştırma kademeli olmalı: önce kapalı kapı ardından koku alışverişi, sonra kısa ve gözetimli görüşmeler,